مردم چگونه با پزشک خانواده می‌آموزند که دیگر بیمار نشوند؟

دکتر مهرداد شریفی، معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز و رئیس مرکز بهداشت استان در گفت‌وگو با وب‌دا خوزستان، با بیانی ساده و کاربردی، مسیر بهره‌مندی عموم مردم از خدمات پزشکی خانواده در مراقبت‌های بهداشتی تا ارجاع به سطح خدمات تخصصی و نحوه رایگان شدن تمام هزینه‌های بستری در این مسیر را تشریح کرد.

نقشه راه استفاده از برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع برای عموم مردم در ۹ گام اساسی به شرح زیر ترسیم شده است؛

مرحله اول: مراجعه به نزدیک‌ترین پایگاه سلامت

برای دریافت خدمات بهداشتی و درمانی، ابتدا به نزدیک‌ترین پایگاه بهداشتی محل سکونت خود مراجعه کنید.

مرحله دوم: تشکیل پرونده الکترونیک سلامت

برای شما پرونده الکترونیک سلامت تشکیل می‌شود تا وضعیت سلامت جسمانی، سوابق بیماری‌ها، داروها، آزمایش‌ها و خدمات بهداشتی - درمانی شما به‌صورت یکپارچه ثبت و پیگیری شود. شما پزشک خانواده خود را انتخاب می‌کنید.

مرحله سوم: مراقبت بهداشتی توسط تیم سلامت

مراقبت‌های بهداشتی توسط پزشک/ کارشناس مراقب سلامت ( ماما )/ کارشناسان تغذیه و سلامت روان برای شما انجام و ثبت پرونده الکترونیک شما می‌شود. پزشک خانواده شما را معاینه می‌کند، شرح حال می‌گیرد، وضعیت سلامت شما را بررسی می‌کند و آموزش‌های لازم درباره پیشگیری از بیماری‌ها، تغذیه، سبک زندگی سالم و مراقبت‌های بهداشتی ارائه می‌دهد.

مرحله چهارم: ارجاع به متخصص در صورت نیاز

در صورتی که شما بیمار شوید و یا تیم پزشک خانواده شما در حین مراقبت‌های بهداشتی، مشکلی در سلامتی شما تشخیص دهند، اقدامات درمانی و تشخیصی ( آزمایش/ رادیولوژی...) برای شما انجام می‌شود و در صورت نیاز به ویزیت تخصصی، شما به متخصص مورد نیاز ارجاع می‌شوید. در این صورت پزشک خانواده به‌صورت الکترونیک برای شما نوبت تخصصی دریافت می‌کند و یک کد رهگیری یا کد ارجاع در اختیار شما قرار می‌دهد.

مرحله پنجم: مراجعه به بیمارستان یا مرکز تخصصی

شما با همان کد ارجاع به «ایستگاه ارجاع» در بیمارستان یا مرکز تخصصی مراجعه می‌کنید و در کوتاه‌ترین زمان ممکن به پزشک متخصص هدایت می‌شوید. پزشک متخصص شما را ویزیت می‌نماید و در صورت نیاز دارو/ آزمایش/ رادیولوژی و... تجویز می‌شود.

مرحله ششم: ارجاع به فوق‌تخصص یا بستری در صورت نیاز

گاها نیاز می‌شود متخصص شما را به متخصص دیگر و یا فوق‌تخصص ارجاع دهد. در این اقدام نیز نوبت‌گیری به صورت الکترونیک برای شما انجام می‌‌شود. اگر پزشک متخصص تشخیص دهد که به خدمات فوق‌تخصصی یا بستری در بیمارستان نیاز دارید، شما به سطح سوم خدمات درمانی ارجاع داده می‌شوید.

مرحله هفتم: بازخورد درمان به پزشک خانواده

پزشکان متخصص و فوق‌تخصص نتیجه معاینات، اقدامات درمانی و روند پیگیری بیمار را در سامانه ثبت کرده و به پزشک خانواده بازخورد می‌دهند تا مراقبت از بیمار به‌صورت مستمر ادامه پیدا کند.

مرحله هشتم: مزایای مالی برای مردم

چهار ویزیت اول پزشک خانواده در هر سال برای هر فرد رایگان است.

تمامی خدمات برای کودکان زیر ۷ سال، مادران باردار، بیماران مزمن و بیماران صعب‌العلاج رایگان است.

هزینه خدمات تخصصی و پاراکلینیکی برای افرادی که از مسیر نظام ارجاع اقدام می‌کنند، تنها ۱۵ درصد است. ( نصف مقداری که در حال حاضر پرداخت می‌نمایند )

در صورت طی کردن کامل مسیر نظام ارجاع، هزینه‌های بستری در بیمارستان به‌طور کامل رایگان خواهد بود.

نکته مهم: چنانچه شما خارج از برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع، به سطوح تخصصی (برای ویزیت سرپایی و یا بستری) مراجعه نمایید، پرداخت تمام این هزینه‌ها به صورت کاملا آزاد و بر عهده شما خواهد بود.

مرحله نهم: شناسایی عوامل تهدیدکننده سلامت

در این برنامه، مراقبت از سلامت فراتر از درمان بیماری است؛ در این طرح مراقبان سلامت تنها به بیماری‌ها توجه نمی‌کنند؛ بلکه عواملی که سلامت مردم را تهدید می‌کنند نیز شناسایی می‌شوند؛ از جمله: شرایط محل زندگی و مسکن، دسترسی به آب سالم، وضعیت تغذیه و امنیت غذایی، وضعیت اقتصادی و معیشتی خانواده، سطح سواد و آگاهی سلامت و حمایت‌های خانوادگی و اجتماعی این مشکلات با همکاری دستگاه‌های مختلف پیگیری می‌شود تا علاوه بر درمان بیماری، عوامل ایجادکننده بیماری نیز کاهش یابد.

مقصد: هدف برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع این است که مردم پیش از بیمار شدن، مراقبت شوند؛ پرونده الکترونیکی سلامت برای مردم تشکیل شود، خدمات را در نزدیک‌ترین محل دریافت کنند، هزینه‌های درمان کاهش یابد و همه افراد به‌صورت عادلانه به خدمات سلامت دسترسی داشته باشند.