دوره نوجوانی، پلی میان بحران و شکوفایی
دکتر سید اسماعیل موسوی اصل، دکترای روانشناسی بالینی و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز در گفتوگو با وبداخوزستان، دوره نوجوانی را یکی از مهمترین و حساسترین مراحل رشد انسان دانست و تأکید کرد: نوجوانی با تغییرات جسمانی و روانشناختی همراه است و نوجوان در این دوره به پرسشهای بنیادین درباره آینده، شغل و ازدواج پاسخ میدهد و برای مسیر زندگی خود برنامهریزی میکند.
وی با اشاره به شرایط جوامع مدرن افزود: به دلیل تأخیر در فرآیندهای شغلی و ازدواج، بحرانهای نوجوانی در این جوامع بیشتر شده است؛ نوجوانان در این سنین دچار پدیدهای به نام تماشاگران خیالی میشوند، به طور مداوم ظاهر خود را بررسی میکنند و تصور میکنند همهی نگاهها متوجه آنان است. در این مرحله، پذیرش و دیدهشدن در میان همسالان برای نوجوان اهمیت ویژهای پیدا میکند.
دکتر موسویاصل یکی دیگر از ویژگیهای این دوره را کاهش درک خطر دانست و اظهار داشت: نوجوانان در رانندگی یا رفتارهای پرخطر، تصور میکنند آسیبها تنها برای دیگران رخ میدهد و همین امر باعث افزایش جسارت و گاه لجبازی آنان میشود. در نتیجه، تعارض میان والدین و نوجوانان شدت میگیرد؛ چرا که مرجع اعتماد نوجوان از والدین به رسانههای اجتماعی و دوستان همسن تغییر میکند.
مدیر گروه سلامت روانی اجتماعی و اعتیاد مرکز بهداشت استان خوزستان خاطرنشان کرد: چنانچه نوجوان بتواند از این بحرانها به سلامت عبور کند، آیندهای روشن برای جامعه رقم خواهد خورد، اما در صورت باقیماندن در بحران، مشکلات جدی در بزرگسالی به وجود میآید.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز با اشاره به اشتباه رایج خانوادهها در کنترل بیش از حد نوجوانان گفت: والدین باید میان نظارت و کنترل تفاوت قائل شوند. کنترل مستقیم معمولاً نتیجه معکوس دارد و باعث لجاجت نوجوان میشود؛ بنابراین بهترین راهکار، ایجاد رابطه دوستانه و رفاقت با فرزندان است. زبان بدن والدین نیز پیامهای مهمی به نوجوان منتقل میکند.
این روانشناس بالینی توصیه کرد: خانوادهها باید انرژی فرزندان را به سمت فعالیتهای سالم و جامعهپسند هدایت کنند؛ برای مثال، نوجوان هیجانخواه را به جای رانندگی پرخطر، به ورزشهای پرتحرک سوق دهند. احترام به ارزشهای نسل جدید و هدایت تواناییهای آنان در مسیرهای مفید، میتواند آیندهای سازنده برای جامعه و نسلهای بعد رقم بزند.
نظر دهید