سرفه‌های آلرژیک و عفونی نشانه چه بیماری‌هایی هستند؟

دکتر فرهاد ابول‌نژادیان، فوق‌تخصص آلرژی و ایمونولوژی بالینی و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز در گفت‌وگو با وب‌دا خوزستان، با تاکید بر اینکه مصرف بی‌مورد آنتی‌بیوتیک بدون تشخیص علت سرفه، خطرناک است، اظهار داشت: تشخیص تفاوت میان سرفه‌های آلرژیک و عفونی بسیار حائز اهمیت است؛ سرفه‌های خشک و کوتاه معمولاً ناشی از آلرژی یا آسم خفیف هستند، در حالی که سرفه‌های خلط‌دار می‌توانند نشانه عفونت ریه، سینوزیت یا برونشیت باشند.

دکتر ابول‌نژادیان در این باره توضیح داد: سرفه و تنگی نفس می‌تواند نشانه بیماری‌های مختلفی از جمله مشکلات ریوی و قلبی و یا اختلالات گوارشی باشد؛ بنابراین هر بیمار با این علائم باید به‌طور دقیق معاینه شود تا مشخص گردد منشأ سرفه و تنگی نفس به کدام ارگان مرتبط است.

وی افزود: اگر سرفه و تنگی نفس با فعالیت بدنی تشدید شود، احتمال بیماری‌های قلبی یا ریوی مطرح است. در صورت تشدید علائم هنگام غذا خوردن، منشأ آن، مشکل دستگاه گوارش است و سرفه همراه با خس‌خس سینه، همچنین سرفه‌هایی که در هوای آلوده یا هنگام صحبت و خنده تشدید می‌شوند، بیشتر به بیماری‌های ریوی مربوط می‌شوند. در صورتی که علائم، در حالت خوابیدن شدیدتر و با نشستن نیز بهتر شود، احتمال بیماری‌های قلبی و عروقی وجود دارد.

فوق‌تخصص آلرژی و ایمونولوژی بالینی خاطر نشان کرد: بیماران مبتلا به آسم یا حساسیت راه‌های هوایی، در صورت تشدید علائم باید طبق دستور پزشک از اسپری‌های تنفسی استفاده کنند. در موارد خفیف نیز اسپری سالبوتامول کفایت می‌کند و این بیماران باید هنگام بروز سرفه و حملات تنفسی خفیف، حتماً از اسپری استفاده کنند.

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز درباره نحوه استفاده از اسپری‌های تنفسی گفت: درصورتی که تنگی نفس و یا سرفه‌ها، خشک و کوتاه باشد، از اسپری سالبوتامول باید طبق آموزش‌های لازم، در سه نوبت و هر بار ۲ تا ۴ پاف ( ۲ تا چهار پاف و بعد از ۲۰ دقیقه، دوباره ۲ تا ۴ پاف دیگر و ۲۰ دقیقه دیگر نیز به همین صورت) استفاده شود، اگر سرفه‌ها کنترل شد، ضرورتی برای استفاده از کورتون وجود ندارد اما اگر بیمار با این اقدام همچنان سرفه می‌کند و تنگی نفس دارد و چنانچه پیش از این نیز در معرض آلودگی‌های صنعتی یا آلودگی‌های هوا قرار گرفته باشد، حتماً باید به پزشک مراجعه کرده و از کورتون‌های صنعتی استفاده کند که توسط پزشک تجویز می‌شود. همچنین مراجعه به کلینیک‌های آلرژی و انجام تست‌های تخصصی برای تعیین حساسیت‌ها ضروری است.

دکتر ابول‌نژادیان توصیه کرد: بیماران با این شرایط، در روزهای آلوده یا هنگام دود ناشی از آتش‌سوزی باید در خانه بمانند و در صورت ضرورت خروج از منزل، از ماسک‌های استاندارد N95 استفاده کنند. بیماران آلرژیک بهتر است از نگهداری حیوانات خانگی خودداری کنند.

فوق‌تخصص آلرژی و ایمونولوژی بالینی عدم مصرف دخانیات و پرهیز از قرار گرفتن در معرض دود سیگار را از مهم‌ترین اقدامات پیشگیرانه دانست و افزود: علاوه‌بر این، برخی مواد غذایی مانند نمک و مشروبات الکلی می‌توانند آلرژی را تشدید کنند و باید از مصرف آن‌ها پرهیز شود.

وی اظهار داشت: سرفه‌های همراه با خلط سبز یا زرد، نشانه عفونت هستند و نیاز به درمان دارویی دارند و به دنبال آن، علائم تنفسی در شب بیشتر می‌شوند و بیماران باید تست‌های ریوی انجام دهند. همچنین استفاده از بخورهای گیاهی مانند آویشن نیز می‌تواند به‌عنوان مکمل در این زمینه مفید باشد، اما جایگزین درمان پزشکی نیست. بیماران پس از کنترل بیماری می‌توانند فعالیت‌های ورزشی خود را از سر بگیرند و در صورت داشتن آسم ورزشی، پیش از ورزش از اسپری سالبوتامول استفاده کنند.