پزشکی خانواده، جامعه را به سوی پیشگیری از بیماری و سلامت‌محوری هدایت می‌کند

به گزارش وب‌دا خوزستان، دکتر حاتم بوستانی، رئیس دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، در نشست شورای سلامت و امنیت غذایی استان که امروز دوشنبه ۸ تیرماه ۱۴۰۵ در استانداری خوزستان برگزار شد، با تشریح ابعاد اجرایی و اهداف کلان برنامه ملی پزشکی خانواده و نظام ارجاع در استان، اظهار داشت: اجرای این طرح یک تحول بنیادین در نظام سلامت کشور است که با تمرکز بر پیشگیری، ارتقای سواد سلامت و استقرار نظام ارجاع هوشمند، می‌تواند ساختار ارائه خدمات درمانی را ساماندهی کرده و به سمت عدالت در سلامت هدایت کند.

وی اظهار داشت: در خصوص برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع، کار کارشناسی گسترده‌ای انجام شده و نقاط قوت طرح‌های قبلی حفظ شده و نقاط ضعف نیز در حال اصلاح و بازطراحی می‌باشد. اجرای این طرح در دولت چهاردهم با جدیت دنبال می‌شود و نگاه ویژه دکتر پزشکیان به حوزه سلامت، از دوران مسئولیت در کمیسیون بهداشت مجلس تا دوره وزارت بهداشت و اکنون در جایگاه ریاست جمهوری، به‌عنوان یک عامل پیشران مهم در پیشبرد این برنامه نقش‌آفرین بوده است. همچنین با توجه به اینکه رئیس‌جمهور و استاندار خوزستان هر دو از جامعه پزشکی هستند، این موضوع می‌تواند زمینه‌ساز اجرای قدرتمندتر این طرح در استان باشد.

رئیس دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز با اشاره به ذی‌نفعان و ذی‌نقشان این طرح گفت: در برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع، گروه‌های متعددی نقش‌آفرین هستند و این طرح یکی از برنامه‌هایی است که بیشترین میزان هم‌افزایی را در نظام سلامت ایجاد می‌کند. در واقع، همه گروه‌های درگیر به‌نوعی از اجرای صحیح این برنامه منتفع خواهند شد.

دکتر بوستانی افزود: این طرح در وهله نخست بر جمعیت شهرهای زیر ۲۰ هزار نفر و جمعیت روستایی متمرکز است، اما در فاز توسعه‌ای خود تمامی جمعیت استان را در بر خواهد گرفت. در این میان، اقشار کم‌برخوردار بیشترین بهره را از کاهش هزینه‌های درمانی خواهند برد، چرا که هزینه‌های درمانی بسیار بالاست؛ در ادامه اجرای این طرح به صورت سراسری نیز سایر گروه‌های اجتماعی از مزایای این نظام بهره‌مند می‌شوند.

وی تصریح کرد: بیمارستان‌ها، بیمه‌ها و در مجموع کل نظام سلامت نیز از اجرای این طرح سود خواهند برد و در نهایت، جامعه به‌صورت یکپارچه از آن منتفع می‌شود. مهم‌ترین دستاورد این برنامه، تغییر رویکرد نظام سلامت از درمان‌محوری به سلامت‌محوری و پیشگیری است؛ تغییری بنیادین که برای نخستین‌بار به‌صورت ساختاری در حال تحقق است.

رئیس دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز در تشریح سطوح اجرایی طرح گفت: سطح یک این برنامه از مراجعه به پایگاه‌ها و مراکز جامع سلامت شهری و روستایی آغاز می‌شود و شهروندان با مراجعه به این مراکز و پایگاه‌ها توسط تیم سلامت متشکل از پزشک، مراقب سلامت و ماما، خدمات بهداشتی اولیه را دریافت خواهند کرد. همچنین برای تمامی جمعیت، پرونده الکترونیک سلامت تشکیل و سوابق بهداشتی و درمانی به‌صورت یکپارچه ثبت خواهد شد.

دکتر بوستانی گفت: سطح یک این برنامه مهم‌ترین و زیربنایی‌ترین بخش آن محسوب می‌شود، چرا که اهداف اصلی این سطح شامل ارتقای سواد سلامت، تقویت خودمراقبتی و مداخله در عوامل مؤثر بر سلامت (SDH) است.

رئیس دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز با اشاره به تشکیل دبیرخانه عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت در استانداری خوزستان افزود: در برنامه پزشکی خانواده تمامی عوامل تأثیرگذار بر سلامت فرد از بدو تولد تا پایان عمر شناسایی می‌شود و به منظور ارتقای سلامت عمومی در جهت کنترل و کاهش اثر این عوامل، مداخلات لازم صورت می‌گیرد که این امر مستلزم مشارکت همه دستگاه‌ها و نهادهای مرتبط است.

دکتر بوستانی در ادامه، تصریح کرد: در این فرآیند، بخشی از بیماران در همان سطح یک درمان می‌شوند و سایر بیماران نیز در صورت نیاز و با تشخیص پزشک خانواده به سطوح تخصصی و فوق‌تخصصی ارجاع داده خواهند شد. این روند موجب کاهش چشمگیر هزینه‌های پرداختی از جیب مردم و جلوگیری از مراجعات غیرضروری به سطوح بالاتر خواهد شد.

وی ضمن اشاره به این موضوع که خدمات اورژانسی از فرآیند ارجاع مستثنی هستند، در خصوص مزایای برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع خاطرنشان کرد: خدمات به افراد درگیر بیماری‌های مزمن، کودکان زیر ۷ سال و مادران باردار به صورت کاملاً رایگان ارائه می‌شود. در سطح یک (پزشک خانواده) نیز، افراد سالانه از چهار ویزیت رایگان برخوردار بوده و از ویزیت پنجم به بعد تنها ۵۰ درصد تعرفه دولتی را پرداخت خواهند کرد.

رئیس دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز ادامه داد: در صورتی که بیمار نیاز به خدمات تخصصی سرپایی دارد، پزشک خانواده موظف به دریافت نوبت متخصص برای بیمار است که نوبت‌گیری به صورت الکترونیکی و توسط پزشک انجام می‌شود. در این سطح، بیمارستان سینا شهرستان کارون خدمات تخصصی سرپایی را ارائه می‌دهد.

وی افزود: با توجه به اینکه یکی از مهم‌ترین اهداف طرح پزشکی خانواده و نظام ارجاع، کاهش پرداخت‌ها از جیب مردم است، در صورتی که بیمار با داشتن کد ارجاع به سطح دو (خدمات تخصصی سرپایی) هدایت شود، تنها ۱۵ درصد هزینه خدمات درمانی را پرداخت خواهد کرد، این در حالی است که خارج از این فرآیند، بیمار باید ۳۰ درصد هزینه را پرداخت نماید.

دکتر بوستانی اظهار داشت: همچنین، در صورت ارجاع بیمار از سطح دو به سطح سه یعنی خدمات فوق‌تخصصی و بستری، تمامی خدمات بستری کاملا رایگان ارائه خواهد شد که در این سطح نیز بیمارستان‌های گلستان، امام خمینی(ره) و ابوذر به عنوان مراکز سطح سه فعالیت خواهند کرد. در صورت عدم رعایت مسیر ارجاع توسط بیماران، هزینه خدمات به‌صورت آزاد محاسبه خواهد شد.

وی در ادامه، با اشاره به صدور ابلاغ رئیس ستاد استانی اجرای برنامه ملی پزشکی خانواده و نظام ارجاع از سوی وزرای کشور و بهداشت، گفت: این ستاد به ریاست استاندار خوزستان و دبیری رئیس دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز تشکیل خواهد شد و با توجه به اینکه شهرستان کارون به عنوان پایلوت اجرای این طرح انتخاب شده است، ستاد اجرای برنامه در سطح این شهرستان نیز به ریاست مهندس ساکی، فرماندار کارون و دبیری مدیر شبکه بهداشت و درمان آن فعالیت خواهد کرد. برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع به طور رسمی از یکم مردادماه آغاز خواهد شد و پس از آن، طرح از نیمه دوم سال در سطح استان و کشور توسعه می‌یابد.

رئیس دانشگاه علوم پزشکی جندی‌ شاپور اهواز با اشاره به آثار مثبت اجرای طرح در نظام سلامت اظهار داشت: اجرای نظام ارجاع می‌تواند ۱۵ تا ۳۰ درصد از مراجعات غیرضروری به سطوح تخصصی را کاهش دهد، همچنین حدود ۲۰ درصد صرفه‌جویی در هزینه‌های نظام سلامت ایجاد کند و به بهبود ۱۲ تا ۱۷ درصدی عدالت در دسترسی به خدمات سلامت منجر شود.

دکتر بوستانی همچنین یادآور شد: سال گذشته، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز نخستین دانشگاه در کشور بود که آمادگی اجرای این طرح را در گستره جغرافیایی خود با 24 شهرستان، به وزارت بهداشت اعلام کرد، اما شروع جنگ در خردادماه، موجب تأخیر در اجرای آن شد. با این حال، امسال با تمام ظرفیت و توان خود، اجرای این طرح را آغاز نمودیم و زیرساخت‌های ارتباطی و فناوری اطلاعات در حال تکمیل است؛ فرآیندهای الکترونیک نوبت‌دهی و تشکیل پرونده الکترونیک سلامت نیز همزمان اجرا شده است.

وی خاطرنشان کرد: این طرح از جمله برنامه‌هایی است که منابع مالی آن تا پایان سال به‌طور کامل تأمین و تضمین شده است و از این منظر هیچ‌گونه دغدغه‌ای در حوزه تأمین اعتبار وجود ندارد. همچنین در حوزه موسسات بیمه، علی‌رغم وجود برخی مشکلات محدود در ارتباط با بیمه تأمین اجتماعی، این موارد در حال رفع و اصلاح است. در حال حاضر حدود ۳۸ درصد از جمعیت شهرستان کارون تحت پوشش بیمه تأمین اجتماعی قرار دارند.

رئیس دانشگاه علوم پزشکی جندی‌ شاپور اهواز در ادامه نشست شورای سلامت و امنیت غذایی استان خوزستان، با تأکید بر نقش همه‌جانبه دستگاه‌ها، مدیران محلی، نخبگان اجتماعی و سازمان‌های مردم‌نهاد در اجرای طرح پزشکی خانواده و نظام ارجاع گفت: اجرای موفق این برنامه نیازمند مشارکت همه‌جانبه مدیران، مسئولان و چهره‌های اثرگذار اجتماعی است و از این رو از همراهی فرمانداران، ائمه جمعه، شهرداران، مدیران دستگاه‌های اجرایی، بزرگان محلی، شیوخ و سران طوایف، معتمدان و سازمان‌های مردم‌نهاد استقبال می‌کنیم و نقش آنان را در تسهیل اجرای طرح بسیار تعیین‌کننده می‌دانیم.

دکتر بوستانی با بیان اینکه با اجرای موفق این برنامه، می‌توان گام مهمی در ارتقای کیفیت خدمات سلامت، کاهش هزینه‌ها از جیب مردم و تحقق عدالت در سلامت در کشور برداشت، تصریح کرد: اجرای این طرح را باید یکی از افتخارات نظام جمهوری اسلامی در حوزه خدمت‌رسانی به مردم دانست.

رئیس دانشگاه علوم پزشکی جندی ‌شاپور اهواز در پایان خاطرنشان کرد: با اتکا به همراهی تمامی مدیران، مسئولان و مردم، امید داریم اجرای این طرح بتواند در ارتقای کیفیت و کمیت خدمات سلامت، کاهش هزینه‌ها و بهبود عدالت در دسترسی به خدمات درمانی نقش مؤثری ایفا کند و به‌عنوان یک دستاورد ارزشمند برای استان خوزستان و کشور به ثبت برسد.