درمان‌های خودسرانه، درد را پنهان نمی‌کنند بلکه آسیب را تشدید می‌کنند

دکتر زهرا کوثریان، دکترای تخصصی فیزیوتراپی و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز در گفت‌وگو با وب‌دا خوزستان، با ابراز نگرانی از روند درمان‌های خودسرانه‌ درد، هشدار داد: بسیاری از افراد بدون توجه به منشأ و علت اصلی درد، به‌سرعت به سراغ استفاده از ماساژورهای برقی، درمان‌های دستی، پمادهای سنتی یا داروهای مسکن می‌روند.

دکتر کوثریان افزود: بزرگترین خطر در این رویکرد، عدم شناسایی منشأ درد است؛ نباید تنها به دنبال رفع علامت بود، بلکه باید فهمید کدام بافت درگیر است و چرا تحت فشار قرار گرفته است. توجه به این نکته حیاتی است که گاهی دردهای اندامی، ریشه در مشکلات داخلی (احشایی) دارند؛ برای مثال، دردهای شانه‌ چپ ممکن است نشانه نارسایی قلب و دردهای شانه‌ راست می‌تواند مربوط به سنگ کیسه صفرا باشد و یا دردهای کلیوی می‌تواند خود را به‌صورت کمردرد نشان دهد. یک فیزیوتراپیست باید علاوه بر تشخیص بافت درگیر، علت آسیب‌های بلندمدت یا فشارهای وارده را نیز شناسایی کند.

وی در ادامه، به نقد تمرینات اصلاحی منتشر شده در فضای مجازی پرداخت و با تاکید بر لزوم تجویز اختصاصی تمرین توسط متخصص، افزود: هیچ نسخه یا تمرین اصلاحی "عامی" وجود ندارد. حتی دو فرد با علائم کاملاً مشابه، ممکن است به تمرینات متفاوتی نیاز داشته باشند و تجویزی که برای یک نفر باعث بهبودی می‌شود، ممکن است برای دیگری وضعیت را وخیم‌تر کند. بنابراین، برای رسیدن به کنترل عصبی-عضلانی صحیح، حتماً باید تحت معاینه دقیق یک فیزیوتراپیست مجرب قرار گرفت تا تمرینات بر اساس شرح‌حال و نیاز واقعی بدن طراحی شود.

دکترای تخصصی فیزیوتراپی ادامه داد: باید توجه داشت که درد ناشی از فعالیت‌های طولانی‌مدت، مانند ایستادن طولانی، یک امر طبیعی نیست و نیاز به توجه دارد؛ اما برای افراد سالم که به دنبال ارتقای سطح آمادگی هستند، فعالیت‌هایی نظیر پیلاتس و یوگا در باشگاه‌های معتبر و زیر نظر متخصصین تربیت بدنی، بهترین راه برای تقویت کنترل عصبی-عضلانی است.

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی اهواز با اشاره به پیامدهای استفاده مداوم از ابزارهای درمانی بدون تشخیص علت، خاطرنشان کرد: این کار تنها یک کاهش درد سطحی و گذرا ایجاد می‌کند که در نهایت منجر به تشدید آسیب می‌شود؛ توجه نکردن به علت اصلی درد می‌تواند عوارض حادتری ایجاد کند که درمان آن‌ها را دشوارتر، طولانی‌تر و پرهزینه‌تر خواهد کرد.

دکتر کوثریان هشدار داد: بیماران باید به "علائم هشداردهنده" در بدن خود توجه کنند؛ هرگونه تغییر در سطح فعالیت روزمره، مانند کاهش توانایی راه رفتن (مثلاً تبدیل شدن توانایی ۱۰ قدم به ۵ قدم)، افزایش خستگی زودرس یا تغییر در توانایی انجام کارهای ساده، نشان‌دهنده بدتر شدن وضعیت است. این تغییرات، چه در میزان درد باشد و چه در سطح عملکرد، نشانه‌ای از پیشرفت آسیب است که نباید نادیده گرفته شود.

وی به یکی از رایج‌ترین اشتباهات مردم در مدیریت دردهای عضلانی و اسکلتی اشاره کرد و گفت: بسیاری از افراد تصور می‌کنند که دردهای شانه یا کمر باید حتماً با ورزش کردن بهتر شوند، اما این یک باور اشتباه و خطرناک است. زمانی که علت درد، به یک آسیب یا بیماری تبدیل شده است، حتی ورزش‌های سبک مانند پیاده‌روی کوتاه نیز می‌تواند باعث تشدید علائم و آسیب بیشتر به بافت شود.

این فیزیوتراپیست در پایان توصیه کرد: قبل از هرگونه فعالیت ورزشی در زمان احساس درد، ابتدا باید وضعیت سلامت بافت و عضلات توسط متخصص ارزیابی شود و در ابتدا درمان صورت پذیرد و سپس ورزش‌های روزمره انجام شود. لازم است ورزش بر پایه بدن سالم، به‌صورت صحیح و در زمان مناسب انجام گردد. چون تمام تمرینات ورزشی برای افراد دارای بافت و عضلات سالم طراحی شده‌اند.