بهره‌گیری از سموم جانوری در تولید داروهای نوین

به گزارش وب‌دا خوزستان، دکتر مسعود مهدوی‌نیا، معاون غذا و دارو دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز در کنگره دانشجویی جانوران سمی و زهرآگین منطقه جنوب‌غرب کشور که امروز چهارشنبه ۳ دی‌ماه با حضور دکتر حاتم بوستانی، رئیس دانشگاه، دکتر مهرداد شریفی، معاون بهداشت، مسئولان کمیته تحقیقات و فناوری دانشجویی، اساتید و اعضای هیئت علمی، پژوهشگران و دانشجویان در تالار شهدا برگزار شد، بر ضرورت نگاه عمیق به ظرفیت سموم جانوری در تولید داروهای نوین تأکید کرد.

وی به رویکرد جدید جهانی در استفاده دارویی از سموم جانوری اشاره کرد و گفت: یکی از چالش‌های نظام سلامت، عملکرد جزیره‌ای در بخش‌های مختلف است و اتصال این حلقه‌ها می‌تواند زمینه‌ساز دستاوردهای بزرگ علمی و درمانی باشد. در همین راستا، مراکز اطلاع‌رسانی دارو و سموم (DPIC) به‌عنوان یکی از برنامه‌های راهبردی سازمان جهانی بهداشت (WHO) در کشورهای در حال توسعه راه‌اندازی شده‌اند که نقش مهمی در اطلاع‌رسانی، ثبت داده‌ها و تولید سرم‌ها و واکسن‌های مرتبط با مسمومیت‌ها و گزش‌ها ایفا می‌کنند.

دکتر مهدوی‌نیا با تشریح وظایف این مراکز گفت: ثبت و تحلیل اطلاعات دارویی، افزایش آگاهی کادر درمان درباره داروها و مسمومیت‌ها، کاهش هزینه‌های دارویی و درمانی، مصرف آنتی‌بیوتیک‌ها، ارتقای دانش عمومی در زمینه پیشگیری از مسمومیت‌ها و پاسخگویی تلفنی به سؤالات دارویی و مسمومیت‌ها از جمله مأموریت‌های مراکز اطلاع‌رسانی دارو و سموم است.

وی همچنین با اشاره به وضعیت مصرف آنتی‌بیوتیک‌ها در کشور خاطرنشان کرد: متأسفانه ایران از نظر مصرف آنتی‌بیوتیک در رتبه‌های بالای جهانی قرار دارد و سازمان جهانی بهداشت برنامه‌های متعددی برای افزایش سواد دارویی و کنترل مصرف آنتی‌بیوتیک‌ها طراحی کرده است که اطلاع‌رسانی و آموزش عمومی در این حوزه اهمیت ویژه‌ای دارد و باید در کشور از این برنامه‌ها در جهت افزایش سطح سواد سلامت عمومی و مصرف منطقی دارو بهره‌مند شویم.

معاون غذا و دارو دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز با اشاره به فعالیت مرکز اطلاع‌رسانی دارو و سموم استان اظهار داشت: این مرکز، اطلاعات مربوط به انواع مسمومیت‌ها شامل مسمومیت‌های دارویی، گازها، مونوکسید کربن، مواد غذایی، گیاهان و جانوران سمی، مواد مخدر، محرک‌ها و الکل را به‌صورت مستمر جمع‌آوری و تحلیل می‌کند.

دکتر مهدوی‌نیا با ارائه آماری از مراجعات ناشی از گزش‌ها در بیمارستان‌های استان گفت: بر اساس داده‌های ثبت‌شده، بیشترین موارد گزش در استان خوزستان مربوط به عقرب‌زدگی است و این آمار به تفکیک جنس، گروه سنی، بیمارستان و فصل بررسی شده است که بیشترین میزان مراجعات در فصل تابستان و در برخی مناطق از جمله شهرستان رامهرمز ثبت شده است.

وی با تأکید بر ظرفیت‌های سموم جانوری در تولید داروهای نوین تصریح کرد: جانوران سمی و زهرآگین می‌توانند به عنوان یک گنجینه ارزشمند برای ما باشند؛ پروتئین‌های موجود در سموم جانوران سمی حاصل میلیون‌ها سال تکامل هستند و می‌توان از این گنجینه‌های زیستی برای تولید داروهای مؤثر در درمان بیماری‌های صعب‌العلاج بهره گرفت. هرچند فرآیند تبدیل سم به داروی نهایی ممکن است تا ۱۵ سال به طول انجامد، اما سرمایه‌گذاری در این حوزه یکی از راهبردی‌ترین اقدامات علمی در سطح جهان است.

معاون غذا و دارو دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز با اشاره به اقدامات انجام‌شده در این زمینه افزود: در مرکز تحقیقات سم‌شناسی دانشگاه علوم پزشکی اهواز، فعالیت‌های ارزشمندی صورت گرفته و پایگاه داده‌ای تخصصی با طراحی پژوهشگران دانشگاه ایجاد شده که تاکنون اطلاعات بیش از ۲۳۰۰ پروتئین با قابلیت‌های دارویی در آن بارگذاری شده است؛ سامانه‌ای منحصربه‌فرد که مورد توجه پژوهشگران بین‌المللی نیز قرار گرفته است.

دکتر مهدوی‌نیا گفت: امید است با تشکیل دبیرخانه و ایجاد هم‌افزایی میان دانشکده‌های بهداشت، داروسازی و پزشکی و مراکز تحقیقاتی مرتبط، زمینه دستیابی به نتایج علمی و کاربردی مؤثر در حوزه سم‌شناسی و تولید داروهای نوین فراهم شود.