برگزاری نشست‌های خبری مرتبط با خلاصه سیاستی  منتج از طرح‌های خاتمه یافته  برای سیاستگذاران در دانشگاه علوم پزشکی اهواز (1404)

به گزارش وب‌دا خوزستان، نشست‌های خبری ترجمان دانش منتج از مقالات خلاصه سیاستی با حضور سیاستگذاران و ذی‌نفعان در دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز برگزار شد که گزارش کوتاهی از این نشست‌ها در ادامه ارائه شده است.

نشست خلاصه سیاستی: بررسی ترانسکریپت‌های پنج گونه عقرب ایرانی با هدف شناسایی و بررسی مقایسه‌ای پروتئین‌ها و آنزیم‌های مهم موجود در غده زهری

https://doi.org/10.5812/jjnpp-163296

پژوهشی از دکتر معصومه برادران و همکاران

مرکز تحقیقات سم شناسی، پژوهشکده علوم پایه پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز

هایپرلیپیدمیا یک اختلال متابولیکی است که به دو صورت هایپرکلسترولمیا و هایپرتریگلیسریلمیا بروز می‌کند. این بیماری در کشورهای دنیا بسیار گسترش دارد که عامل بروز چاقی، دیابت، بیماری‌های قلبی-عروقی و سکته قلبی است. بنابراین مدیریت و درمان آن بسیار حائز اهمیت است. در حال حاضر داروهای استاتین و فیبرات برای درمان این بیماری استفاده می‌شود. اما به دلیل بروز عوارض جانبی، عدم پایبندی به استفاده توسط بیماران و مقاومت دارویی، سیاستگذاران به دنبال راه‌های جدید برای درمان‌های موثرتر این بیماری هستند.

طبیعت منابع مهمی برای یافتن ترکیبات دارویی جدید است. غده زهری جانوران زهرآگین مانند مار و عقرب مخزن مهمی از ترکیبات دارای فعالیت بیولوژیکی است که برخی از آنها خاصیت دارویی دارند و در بسیاری از موارد عوارض جانبی این ترکیبات کمتر از ترکیبات دارویی روتین است. تحقیقات بر روی گونه‌های مختلف عقرب در سراسر جهان نشان داده است که ترکیب پپتیدی LVP1 در غده زهری برخی عقرب‌ها وجود دارد. این ترکیب توانایی تجزیه چربی‌ها در سلول‌های چربی را به صورت مستقیم دارد. ویژگی دیگر و برتر این پپتید این است که بلافاصله پس از ورود به بدن جانور عمل لیز چربی را انجام می‌دهد. علاوه بر این تجویز همزمان پپتید LVP1 همراه با داروهای درمان کننده هایپرلیپیدمیا موجب بروز اثر سینرژیستیک شده است.

کشور ایران از نظر تنوع عقربی حائز اهمیت است و استان خوزستان به عنوان قطب عقرب زدگی کشور شناخته می‌شود. در مطالعه‌ای که بر روی پنج گونه عقرب مختلف استان خوزستان انجام دادیم مشخص شد که در غده زهری ۴ گونه از این پنج گونه ترکیب LVP1 وجود دارد که در نهایت منجر به شناسایی ۱۵ ایزوفرم از این پپتید در غده زهری این عقرب‌ها گردید که به صورت بالقوه دارای خاصیت درمانی برای هایپرلیپیدمی هستند.

هرچند این مطالعه یک مطالعه پیش بالین است و نیاز به انجام مطالعات گسترده‌تر در این زمینه وجود دارد. اما توجه سیاستگذاران دارویی و بهداشتی کشور را به ایجاد چارچوبی برای گسترش مطالعات بر روی ترکیبات غده زهری جانوران جلب می‌کنیم. با توجه به تنوع گسترده گونه‌های عقربی در ایران یک فرصت مناسب برای انجام تحقیقات در دست است که باید آن را مغتنم شمرد. در اولویت قرار دادن طرح‌های تحقیقاتی مرتبط با ترکیبات غده زهری عقرب‌ها، گسترش ارتباط دانشگاه با صنایع دارویی با تمرکز بر داروهای مشتق از غده‌های زهری عقرب‌ها، اختصاص بودجه‌های قابل توجه برای ارزیابی عملکرد ترکیبات شناسایی شده در غده زهری عقرب‌ها، و در نهایت توسعه و حمایت از روابط بین‌الملل با کشورهایی که در این زمینه فعالیت می‌کنند می‌تواند راهگشای توسعه ترکیبات دارویی مشتق از غده زهری عقرب باشد که علاوه بر توسعه دارویی کشور می‌تواند داروهای جایگزین مناسب برای داروهای موجود را معرفی و توسعه دهد.

نشست خلاصه سیاستی: تدوین نشانگرهای ترکیبی اقتصادی – اجتماعی و بررسی ارتباط وضعیت اقتصادی – اجتماعی با بیماری‌های مزمن شایع در ساکنین 35 تا 70 ساله شهرستان هویزه

https://doi.org/10.22118/jjhs.2025.558339.1026

پژوهشی از دکتر بهمن چراغیان و همکاران

سندرم متابولیک (MetS) یکی از عوامل اصلی بیماری‌های قلبی عروقی و دیابت نوع ۲ است. این بیماری می‌تواند تهدیدی جدی برای سلامت عمومی محسوب شود. شواهد موجود در ایران نشان دهنده شیوع رو به رشد این بیماری است که هم سلامت جمعیت و هم ثبات اقتصادی را تهدید می‌کند. شیوع کلی سندرم متابولیک در شرکت‌کنندگان ۳۹.۱٪ بود. در حالی که سطح مهارت و شاخص تاون سند به طور قابل توجهی و مستقل با سندرم متابولیک مرتبط بودند، چنین ارتباطی برای سطح تحصیلات یا وضعیت ثروت مشاهده نشد. نتایج مطالعه نشان داد که وضعیت اجتماعی-اقتصادی (SES) عامل مهمی در شیوع سندرم متابولیک است. در میان چهار شاخص SES ارزیابی شده، سطح مهارت و نمره تاونسند قوی‌ترین ارتباط را با سندرم متابولیک نشان دادند. بنابراین، توصیه می‌کنیم برنامه‌های مداخله‌ای برای سندرم متابولیک هنگام طراحی برای جوامع مشابه، SES را در نظر بگیرند.

نشست خلاصه سیاستی: نظام ثبت بیماران مبتلا به آسم در استان خوزستان

https://doi.org/10.5812/jjcdc-167689

پژوهشی از دکتر مریم حداد زاده شوشتری و همکاران

استان خوزستان با توجه به شرایط خاص اقلیمی، آلاینده‌های صنعتی و کشاورزی، و پدیده دائمی ریزگردها با منشا داخلی و خارجی یکی از آلوده‌ترین استان‌های ایران است و در شهرهای آن کیفیت هوا در اغلب روزها در وضعیت ناسالم برای گروه‌های حساس یا حتی برای همه گروه‌ها قرار دارد. این شرایط منجر به رشد فزاینده بروز و تشدید بیماری‌های تنفسی مانند آسم، شده است. راه‌اندازی نظام ثبت جمعیتی بیماری آسم، امکان مناسبی برای تعیین میزان بروز و شیوع بیماری، عوامل زمینه‌ای ‏مؤثر در بروز بیماری، بررسی عوارض ناشی از بیماری، بررسی تأثیر زمان شروع درمان و اقدامات درمانی مختلف و نیز پیامد حاصل از درمان ‏را فراهم می‌کند. این داده‌ها علاوه بر ایجاد یک منبع ارزشمند برای تحقیقات پزشکی، امکان تصمیم‌گیری مبتنی بر شواهد و سیاست‌گذاری در نظام سلامت را فراهم می‌آورد. راه‌اندازی نظام ثبت جمعیتی بیماری آسم، امکان مناسبی برای تعیین میزان بروز و شیوع بیماری، عوامل زمینه‌ای ‏مؤثر در بروز بیماری، بررسی عوارض ناشی از بیماری، بررسی تأثیر زمان شروع درمان و اقدامات درمانی مختلف و نیز پیامد حاصل از درمان ‏را فراهم کرده است. فراتر از پیشرفت تحقیقات پزشکی، داده‌های تولید شده در حمایت از تصمیم‌گیری مبتنی بر شواهد و توسعه سیاست‌های هدفمند در سیستم مراقبت‌های بهداشتی نقش مهمی خواهند داشت. به طور خاص، بینش‌های حاصل از این ثبت، شواهد مهمی را برای اطلاع‌رسانی در مورد اولویت‌های سلامت ملی و تخصیص منابع استراتژیک، هدایت سرمایه‌گذاری‌ها در پیشگیری، مراقبت‌های تخصصی و زیرساخت‌های سلامت تنفسی در سراسر ایران فراهم می‌کند.

نشست خلاصه سیاستی: بررسی یافته‌های پاتولوژیک، سبب شناسی، اپیدمیولوژیک و راه‌های پیشگیری و درمان تب دنگی؛ مروری سیستماتیک

https://doi.org/10.69107/jid-167903

پژوهشی از دکتر سیروس رفیعی اصل و همکاران

تب دنگی  یکی از ده تهدید اصلی سلامت جهانی و یکی از مهمترین بیماری‌های عفونی در مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری است. عامل ایجاد کننده این بیماری، ویروسی به نام آربوویروس است که توسط پشه‌های آئدس اجیپتی  و آئدس آلبوپیکتوس   منتقل می‌شود. این ویروس دارای پنج سروتیپ است: 1، 2، 3، 4 و 5. به جز سروتیپ 5 که می‌تواند از میمون‌های رزوس  و سگ به انسان منتقل شود، سروتیپ‌های باقی مانده منحصراً میزبان انسانی هستند. طبق گزارش سازمان بهداشت جهانی، این بیماری خطرناک در حال حاضر در 128 کشور بومی است. تخمین زده می‌شود که سالانه نزدیک به 400 میلیون مورد عفونت دنگی در سراسر جهان رخ می‌دهد که از این تعداد، 96 میلیون مورد با تظاهرات بالینی بروز می‌کنند.

در طول دو دهه گذشته، به دلیل شهرنشینی، تغییرات آب و هوایی و سفرهای بین‌المللی، شیوع سریع  تب دنگی گزارش شده است، به ویژه مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری را تحت تأثیر قرار داده است. گرمایش جهانی و تغییر الگوهای بارندگی و زادآوری پشه‌ها انتقال ویروس را افزایش می‌دهد، در حالی که سفرهای جهانی به شیوع ویروس کمک می‌کند. در فصولی با دما، رطوبت و بارندگی بالا، ضروری است که اقدامات پیشگیری و کنترل پشه در این دوره آغاز شود. به دست آوردن اطلاعات ارزشمند برای طراحی و اجرای مداخلات هدفمند بهداشت عمومی و استراتژی‌های کنترل عفونت  تب دنگی ضروری است.

نشست خلاصه سیاستی: تحلیل سیاست‌های پاسخ به اپیدمی کووید 19 در استان خوزستان و ارائه توصیه‌های سیاستی

https:// 10.34172/jqr.1436

پژوهشی از دکتر ژیلا نجف‌پور و همکاران

تأثیر بحران کووید-۱۹ بسیار ناهمگون بوده و پیامدهای قابل‌توجهی برای مدیریت بحران به همراه داشته است. هدف این مطالعه، ارزیابی نحوه تدوین، اجرا و ارزیابی سیاست‌ها در پاسخ به کووید-۱۹ است. یافته‌ها بینش قابل‌توجهی در مورد اقدامات اساسی مربوط به عوامل زمینه‌ای، محتوای سیاست، نقش بازیگران کلیدی و فرآیند سیاست‌گذاری ارائه می‌دهد. عوامل زمینه‌ای نقش دوگانه (تسهیل‌کننده و بازدارنده) در سیاست‌گذاری مقابله با کووید-۱۹ داشتند. محتوای اصلی سیاست‌های مقابله با پاندمی در استان شامل افزایش تخت‌های بیمارستانی، افتتاح بیمارستان‌های ارتش، توافق با بیمارستان‌های خصوصی برای استفاده از ده درصد ظرفیت آن‌ها، استفاده از ظرفیت خالی هتل‌ها برای بیماران در مرحله بهبودی، استفاده از ظرفیت نیروهای داوطلب خیریه و دانشجویان پزشکی، به‌کارگیری کارکنان سلامت به صورت قراردادی کوتاه‌مدت در مراکز ۱۶ ساعته کووید، اجرای برنامه‌های آموزشی برای پرستاران جهت فعالیت در بخش مراقبت‌های ویژه (ICU) و راه‌اندازی آزمایشگاه‌های تشخیص کرونا بود. نتایج نشان داد که عوامل موقعیتی، ساختار حکمرانی، عناصر تصمیم‌گیری و سطح قدرت و نفوذ ائتلاف‌ها نقش تعیین‌کننده‌ای در اثربخشی اقدامات سیاستی ایفا کرده‌اند. سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها و یکپارچه‌سازی بین ارائه‌دهندگان مختلف خدمات سلامت، سنگ‌بنای مقابله با هرگونه پاندمی است. ما در پایان، به جنبه‌هایی از علم سیاست که کمتر مورد مطالعه قرار گرفته‌اند و شایسته توجه در دوران پس از همه‌گیری هستند، اشاره می‌کنیم.