برگزاری نشست‌های خبری فصلی ترجمان دانش در دانشگاه علوم پزشکی اهواز (زمستان 1404)

به گزارش وب‌دا خوزستان، به منظور ارائه طرح‌های کاربردی و برگزیده خاتمه یافته فصل زمستان 1404 در شورای پژوهشی دانشگاه، نشست فصلی ترجمان دانش با حضور محققین و اعضای هیئت علمی در سالن جلسات معاونت تحقیقات و فناوری دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز برگزار شد که گزارش کوتاهی از این نشست‌ها در ادامه آمده است.

 

طرح کاربردی: مقایسه یافته‌های سی‌تی‌آنژیوگرافی با یافته‌های آنژیوگرافی عروق مغزی در بیماران مبتلا به خونریزی زیر عنکبوتیه مراجعه‌کننده به بیمارستان گلستان اهواز، مهر 1396 تا مهر 1399

DOI: 10.48305/jims.v42.i765.0325

پژوهشی از دکتر مژگان صامت‌زاده و همکاران

این مطالعه با هدف مقایسه یافته‌های سی‌تی آنژیوگرافی با نتایج آنژیوگرافی عروق مغزی در بیماران مبتلا به خونریزی زیرعنکبوتیه انجام شد که طی بازه مهر ۱۳۹۶ تا مهر ۱۳۹۹ به بیمارستان گلستان اهواز مراجعه کرده بودند.

 

با توجه به اهمیت تشخیص سریع و دقیق خونریزی ساب‌آراکنویید و شناسایی علل احتمالی آن مانند آنوریسم‌های مغزی، استفاده از روش‌های تصویربرداری قابل اعتماد نقش مهمی در انتخاب درمان مناسب دارد.

 

نتایج این بررسی نشان داد که سی‌تی آنژیوگرافی از حساسیت و اختصاصیت بالایی در مقایسه با آنژیوگرافی معمول برخوردار است و می‌تواند در بسیاری از موارد به عنوان روشی مؤثر، کم‌تهاجمی‌تر و جایگزین مناسب برای روش‌های تشخیصی قبلی مورد استفاده قرار گیرد.

 

طرح کاربردی: تولید نردبان DNA (DNA ladder) 100 جفت باز در واکنش PCR با استفاده از پرایمرهای طراحی شده برای پلاسمید پروکاریوتی pMal c2 (ثبت اختراع)

پژوهشی از دکتر ندا اورکی فر و همکاران

این طرح با هدف تولید نردبانDNA  صد جفت‌بازی به روشPCR  و با استفاده از پرایمرهای طراحی‌شده برای پلاسمید پروکاریوتیpMAL-C2X  انجام شد. مارکرهایDNA  ابزارهای ضروری در زیست‌شناسی مولکولی هستند که برای تعیین اندازه قطعاتDNA  در ژل آگارز به کار می‌روند. در این روش، نمونه DNA در کنار مارکر دارای قطعات با اندازه مشخص الکتروفورز شده و اندازه قطعات با مقایسه میزان حرکت باندها تعیین می‌شود. برای تولید مارکر مورد نظر، هفت پرایمر طراحی شد تا قطعاتDNA  در محدوده ۱۰۰ تا ۱۰۰۰ جفت‌باز تکثیر شوند. پلاسمید باکتریایی pMAL-C2X  به عنوان الگوی واکنشPCR  مورد استفاده قرار گرفت. محصولاتPCR  پس از تکثیر، با روش فنل-کلروفرم استخراج و با اتانول رسوب داده شدند. سپس میزان جذب نوری محصولات در طول موج ۲۶۰ نانومتر برای ارزیابی کمیت آن‌ها بررسی شد. در مرحله نهایی، قطعاتPCR  با یکدیگر ترکیب شدند تا مارکر نهایی 100bp ladder  تولید شود.

 

مقایسه این مارکر با نمونه‌های تجاری نشان داد که کیفیت و کارایی مناسبی دارد. همچنین تولید آن ساده بوده و هزینه تمام‌شده آن حدود یک‌سوم مارکرهای تجاری موجود در بازار برآورد شد.

 

طرح کاربردی: بررسی میزان استرس در دندانپزشکان عمومی و متخصصین اطفال حین انجام درمان دندانپزشکی کودکان در سال 1402

DOI:10.31661/gmj.v13iSP1.3620

پژوهشی از دکتر راضیه مشکی و همکاران

این مطالعه با هدف بررسی میزان استرس دندانپزشکان عمومی و متخصصین دندانپزشکی کودکان هنگام انجام درمان‌های دندانپزشکی برای کودکان در سال ۱۴۰۲ انجام شد. دندانپزشکی کودکان به دلیل ویژگی‌های رفتاری کودکان، اضطراب بیمار، حساسیت والدین و پیچیدگی برخی درمان‌ها می‌تواند برای درمانگران بسیار استرس‌زا باشد.

 

نتایج نشان داد که انجام بلوک عصب دندانی، به‌ویژه در کودک مضطرب، استرس‌زاترین مرحله درمان برای هر دو گروه دندانپزشکان عمومی و متخصصین اطفال بوده است. همچنین مشخص شد که متخصصین دندانپزشکی کودکان در مقایسه با دندانپزشکان عمومی، در بیشتر مراحل درمان سطح استرس کمتری را تجربه می‌کنند. این تفاوت احتمالاً به دلیل تجربه بیشتر، آموزش تخصصی‌تر و مهارت بالاتر متخصصین در کنترل رفتار کودک است.

 

یافته‌ها نشان می‌دهد که کنترل استرس دندانپزشکان نقش مهمی در کیفیت درمان و آرامش محیط درمانی دارد. برگزاری دوره‌های بازآموزی برای هر دو گروه، به‌ویژه در زمینه مهارت‌های بالینی و مدیریت رفتار کودک، می‌تواند موجب افزایش اعتمادبه‌نفس دندانپزشکان شود. در نتیجه، افزایش دانش و مهارت در درمان و کنترل رفتار کودکان می‌تواند به کاهش استرس و بهبود کیفیت خدمات دندانپزشکی کودکان کمک کند.

 

طرح کاربردی: بررسی اثر درمانی استنشاق آئروسل اگزوزوم های حاصل از کشت سلول های بنیادی مزانشیمال چربی آلوژنیک در مدل فیبروز ریوی در موش بزرگ آزمایشگاهی

                               https://doi.org/10.1111/aor.70052

پژوهشی از دکتر  فرشته نژاد دهباشی و همکاران

این مطالعه با هدف بررسی ظرفیت درمانی اگزوزوم‌های مشتق از سلول‌های بنیادی مزانشیمی چربی (AD-MSCs) در مدل موش صحرایی مبتلا به فیبروز ریوی ناشی از بلئومایسین انجام شد. با توجه به محدودیت‌های درمان فیبروز ریوی ایدیوپاتیک، این پژوهش به ارزیابی روش نوین استنشاق آئروسل این اگزوزوم‌ها پرداخت. نتایج نشان داد که استنشاق این ترکیب موجب کاهش معنادار نشانگرهای التهابی نظیر CRP، فیبرینوژن و سیتوکین‌های پیش‌التهابی شده و بهبود قابل‌توجهی در علائم هیستوپاتولوژیک بافت ریه ایجاد می‌کند.

 

نکته کلیدی این پژوهش، برتری اثربخشی روش استنشاقی در مقایسه با تزریق سیستمیک است که نشان‌دهنده پتانسیل بالای این شیوه در انتقال هدفمند ترکیبات زیستی است.

 

در نهایت، این یافته‌ها پیشنهاد می‌کنند که استفاده از اگزوزوم‌های استنشاقی می‌تواند به عنوان یک استراتژی درمانی کارآمدتر و کم‌تهاجم‌تر برای مدیریت فیبروز ریوی در آینده مورد توجه قرار گیرد.

 

طرح کاربردی: ارزیابی حساسیت Cell free DNA در تشخیص استرونژیلوئیدیازیس با روش Quantitive real-time PCR در مقایسه با روشهای سرولوژیک و پارازیتولوژیک

https://doi.org/10.1186/s13071-025-06910-z

پژوهشی از دکتر ملوک بیرم‌وند و همکاران

این مطالعه با هدف ارزیابی حساسیت Cell free DNA در تشخیص استرونژیلوئیدیازیس با روش Quantitative real-time PCR و مقایسه آن با روش‌های سرولوژیک و پارازیتولوژیک در استان خوزستان انجام شد. استرونژیلوئیدس استرکورالیس یک نماتود روده‌ای است که اغلب عفونتی مزمن و بی‌علامت ایجاد می‌کند و به دلیل حساسیت پایین روش‌های مرسوم، تشخیص آن با چالش جدی روبه‌روست.

 

نتایج نشان داد شیوع عفونت در افراد دارای ائوزینوفیلی بالا قابل توجه بوده و ائوزینوفیلی، هرچند غیر اختصاصی، می‌تواند سرنخ مهمی برای پیگیری تشخیصی باشد. آزمون سریع IgG4  به‌عنوان روشی قابل اعتماد معرفی شد و همخوانی قابل توجهی با ELISA  در شناسایی عفونت نشان داد. در گزارش موارد بالینی، برخی بیماران با وجود منفی بودن بررسی میکروسکوپی، از طریق کشت آگار پلیت مثبت شدند که محدودیت روش‌های مستقیم را برجسته می‌کند. همچنین مواردی از هم‌عفونتی با انگل‌هایی مانند ژیاردیا و بلاستوسیستیس مشاهده شد. از نظر اپیدمیولوژیک، افراد آلوده و مشکوک سن بالاتری داشتند و کشاورزان و زنان خانه‌دار سهم بیشتری از مبتلایان را تشکیل می‌دادند؛ تماس با خاک و تماس نزدیک با سگ‌ها نیز عوامل خطر کلیدی بودند. در مجموع، مطالعه بر ضرورت به‌کارگیری روش‌های دقیق‌تر مانند qPCR و سرولوژی معتبر برای تشخیص زودهنگام، به‌ویژه در افراد پرخطر و دارای نقص ایمنی، و بهبود کنترل بیماری در مناطق بومی تأکید دارد.

 

طرح کاربردی: بررسی ترانسکریپت‌های پنج گونه عقرب ایرانی با هدف شناسایی و بررسی مقایسه‌ای پروتئین‌ها و آنزیم‌های مهم موجود در غده زهری

https://doi.org/10.5812/jjnpp-163296

پژوهشی از دکتر معصومه برادران و همکاران

این پژوهش با هدف بررسی ترانسکریپت‌های پنج گونه عقرب ایرانی و شناسایی و مقایسه پروتئین‌ها و آنزیم‌های مهم موجود در غده زهری آن‌ها انجام شده است. غده زهری عقرب‌ها به‌عنوان منبعی ارزشمند از ترکیبات زیستی با ظرفیت بالقوه دارویی شناخته می‌شود. شناسایی دقیق این ترکیبات می‌تواند زمینه‌ساز کشف داروهای جدید برای درمان بیماری‌های مختلف، به‌ویژه بیماری‌های متابولیک باشد.

 

یافته‌های پژوهش نشان داد که زهر عقرب‌های ایرانی حاوی ترکیبات مهمی است که می‌توانند در درمان اختلالاتی مانند هایپرلیپیدمیا نقش داشته باشند. همچنین نتایج بیانگر وجود تفاوت‌هایی در نوع و تنوع ترکیبات میان گونه‌های مختلف عقرب بود. این تنوع زیستی می‌تواند فرصت مناسبی برای بررسی عملکردهای اختصاصی هر ترکیب فراهم کند. مقایسه ترانسکریپت‌ها نشان می‌دهد که برخی پروتئین‌ها و آنزیم‌های موجود در غده زهری از نظر دارویی اهمیت بیشتری دارند.

 

بر اساس نتایج، لازم است در مطالعات آینده عملکرد زیستی ترکیبات شناسایی‌شده به‌صورت دقیق‌تر ارزیابی شود. همچنین ترکیباتی که بیشترین اثر درمانی را نشان می‌دهند، باید به‌عنوان گزینه‌های مناسب برای توسعه دارویی معرفی شوند. در مجموع، این مطالعه می‌تواند گامی مهم در بهره‌برداری دارویی از منابع زیستی بومی ایران باشد.

 

طرح کاربردی: بررسی مقایسه ای مواد چیتوزان، بیوگلس، چیتوزان-بیوگلس و SDF بر رمینرالیزاسیون پوسیدگی اولیه مینا در دندان های شیری; مطالعه آزمایشگاهی

10.30476/dentjods.2023.97954.2041

پژوهشی از دکتر راضیه مشکی و همکاران

پوسیدگی‌های دندانی از شایع ترین بیماری‌های دهان و دندان هستند که بزرگسالان و کودکان را تحت تاثیر قرار می‌دهند. یکی از راه‌های پیشگیری از پوسیدگی، افزایش مقاومت میزبان می‌باشد. ترکیبات متعددی مانند بیوگلاس، کیتوزان و دی آمین فلوراید نقره (SDF)، می‌توانند معدنی سازی مجدد مینای دندان را افزایش دهند.  مطالعه حاضر با هدف بررسی اثرات ترکیبات کیتوزان، بیوگلاس، کیتوزان-بیوگلاس و SDF بر بازسازی ضایعه اولیه مینای دندان انجام شد.

 

همه ترکیبات مورد استفاده باعث افزایش ریز سختی دندان‌ها شدند؛ اگرچه این افزایش بین مواد تفاوت قابل توجهی نداشت. گروه‌های کیتوزان-بیوگلاس و بیوگلاس به ترتیب بالاترین سطح معدنی‌سازی را نشان دادند.

 

در دندانپزشکی کودکان با توجه به شرایط همکاری بسیاری از کودکان، دندانپزشکی پیشگیرانه بسیار حایز اهمیت می‌باشد. در نتیجه یافتن ترکیبی که هرچه بیشتر به این امر کمک کند بسیار امر خطیر و ارزشمندی است. استفاده از ترکیبات کیتوزان-بیوگلاس و بیوگلاس در صورت تولید بصورت تجاری می‌تواند در کاهش نیاز کودکان به درمان پوسیدگی‌ها کمک شایانی نماید.

 

طرح کاربردی: بررسی فراوانی و شاخص های پاراکلینیکی بیماران با تشخیص پانکراتیت مراجعه کننده به بیمارستان گلستان اهواز طی سال های 92-97

https://doi.org/10.5812/jjcdc-146642.

پژوهشی از دکتر گلشن افشاری و همکاران

این مطالعه با هدف بررسی عوامل بالینی و آزمایشگاهی مرتبط با طول مدت بستری بیماران مبتلا به پانکراتیت حاد در اهواز انجام شد. پانکراتیت حاد یکی از بیماری‌های شایع التهابی دستگاه گوارش است که می‌تواند از التهاب خفیف تا موارد شدید همراه با نکروز، پاسخ التهابی سیستمیک و نارسایی چند ارگان متغیر باشد.

 

این پژوهش به‌صورت گذشته‌نگر و تحلیلی بر روی بیماران بستری طی یک دوره چهار ساله انجام شد و اطلاعات دموگرافیک، بیماری‌های زمینه‌ای، شاخص‌های آزمایشگاهی اولیه و مدت بستری آنان بررسی گردید. نتایج نشان داد بیش از نیمی از بیماران در گروه سنی ۴۰ تا ۶۰ سال قرار داشتند و زنان سهم بیشتری از مبتلایان را تشکیل می‌دادند. حدود ۸۵ درصد بیماران کمتر از ۱۰ روز بستری بودند و هیچ موردی از مرگ‌ومیر گزارش نشد. افزایش گلوکز خون، کراتینین، BUN، آمیلاز و LDH در زمان پذیرش با بستری طولانی‌تر ارتباط داشت. همچنین جنس مؤنث، سن ۴۰ تا ۶۰ سال، سنگ کیسه صفرا، لجن صفراوی، چاقی و کبد چرب از عوامل مرتبط با افزایش مدت بستری بودند. یافته‌ها نشان می‌دهد شاخص‌های آزمایشگاهی ساده و در دسترس می‌توانند در پیش‌بینی شدت بیماری و شناسایی بیماران پرخطر مبتلا به پانکراتیت حاد مفید باشند.

 

طرح کاربردی: بررسی اثرات سایتوتوکسیک و آپوپتوتیک سیتاگلیپتین و اثر ترکیبی آن با سیس پلاتین در رده سلولی HTB-9

https://doi.org/10.1002/jbt.70584

پژوهشی از دکتر دیان دایر و همکاران

این پژوهش با هدف بررسی اثرات سایتوتوکسیک و آپوپتوتیک سیتاگلیپتین و اثر ترکیبی آن با سیس‌پلاتین در رده سلولیHTB-9 سرطان مثانه انجام شده است. سرطان مثانه از بدخیمی‌های شایع بوده و سیس‌پلاتین یکی از درمان‌های اصلی آن محسوب می‌شود، اما عوارض جانبی و مقاومت دارویی، اثربخشی این درمان را محدود می‌کند. از سوی دیگر، بیماران دیابتی در معرض خطر بالاتر ابتلا به سرطان مثانه قرار دارند و سیتاگلیپتین به‌عنوان داروی خوراکی کاهنده قند خون و مهارکننده DPP-4، علاوه بر کنترل گلوکز، در برخی مطالعات دارای اثرات آنتی‌اکسیدانی و ضدسرطانی گزارش شده است. در این مطالعه، اثر سیتاگلیپتین و سیس‌پلاتین به‌صورت جداگانه و ترکیبی بر رشد سلول‌ها و القای آپوپتوز بررسی شد.

 

نتایج نشان داد هر دو دارو، به‌ویژه در حالت ترکیبی، موجب کاهش معنی‌دار بیان ژن و پروتئین‌های مرتبط با تکثیر سلولی مانند AKT، PI3K و mTOR شدند. همچنین بیان نشانگر ضدآپوپتوزی Bcl-2 کاهش یافت، در حالی که نشانگرهای پیش‌آپوپتوتیک مانند Bax، Caspase-8، Caspase-3 و Caspase-7 افزایش پیدا کردند. این یافته‌ها نشان می‌دهد سیتاگلیپتین می‌تواند حساسیت سلول‌های سرطان مثانه را نسبت به سیس‌پلاتین افزایش دهد.

 

طرح کاربردی: بررسی اثرات ضد قارچی عصاره‌های هیدروالکلی گیاهان آویشن شیرازی (Zataria multiflora)، سنبله کوهسری یا خارآلود (Stachys acerosa Boiss) ، دارچین (zeylanicum Cinnamomum)؛ بابونه گاوی یا درخت مریم (Tanacetum parthenium)؛ جاشیر (Prangos ferulacea) و گلپوره Teucrium polium برکاندیدا آلبیکنس، کاندیدا گلابراتا و کاندیدا تروپیکالیس به روش انتشار چاهک در آگار

https://doi.org/10.5812/jjcdc-146642.

پژوهشی از دکتر نسرین امیررجب و همکاران

این پژوهش با هدف بررسی اثرات ضدقارچی عصاره‌های هیدروالکلی شش گیاه دارویی ایرانی شامل آویشن شیرازی، سنبله کوهسری، دارچین، بابونه گاوی، جاشیر و گلپوره بر گونه‌های کاندیدا آلبیکنس، کاندیدا گلابراتا و کاندیدا تروپیکالیس انجام شد. با توجه به افزایش مقاومت میکروبی ناشی از مصرف بی‌رویه داروهای شیمیایی، یافتن ترکیبات طبیعی و کم‌عارضه برای درمان عفونت‌ها اهمیت زیادی دارد. در این مطالعه، اثر ضدقارچی عصاره‌ها با روش انتشار چاهک در آگار ارزیابی شد.

 

نتایج نشان داد که عصاره‌های هیدروالکلی هر شش گیاه مورد بررسی دارای اثرات ضدکاندیدایی قابل توجهی هستند. این یافته‌ها بیانگر ظرفیت درمانی گیاهان دارویی در مهار رشد گونه‌های مختلف کاندیدا است.

 

بر اساس نتایج، می‌توان این گیاهان را به عنوان منابع بالقوه برای تولید داروهای ضدقارچی طبیعی مورد توجه قرار داد. با این حال، برای کاربرد بالینی، انجام مطالعات تکمیلی درباره دوز مؤثر، ایمنی و عوارض احتمالی آن‌ها ضروری است.